• Ana Sayfa
  • Bölgeler
  • Oluşumlar
  • Etkinlikler
  • Tarihi Kültürel
  • Makaleler
  • Fotoğraf Galerisi
  • Biz Kimiz
    Yer adı
    Bölge
    Şehir
    -Şehir Seçiniz-
    Oluşumlar
    0 item selected
    Etkinlikler
    0 item selected
    Temalar
    0 item selected
    Ara

    Sille (Silene)

    Hava Durumu
    Hakan Erman Tarafindan Eklendi 2457 Ziyaret
    Konum
    Konya Merkezin 12 km kuzey batısında Karatay ilçesine bağlı bir .mahalledir.
    Genel Bilgi
    Eski bir Rum yerleşimi olup Rum ve  Ortodoks Türklerin de mubadele öncesi burada  yaşadığı anlaşılmaktadır. Yerleşimin 6000 yıl öncesinde kurulduğu adını Yunan mitolojisindeki Silene (kaynayıp, coşarak köpürüp akan su) dan geldiği düşünülmektedir. Roma, Bizans, Kudüs yolu üzerinde yer aldığı için önemli bir dini merkez olmuştur. Dünyanın en eski ve en büyük manastırlarindan biri olan Ak Manastır ("Hagios Khariton Manastırı", "Deyr-i Eflâtun") bu köydedir ve yaklasık 800 yıl kesintisiz hizmet vermiştir. Ak Manastır Konya'da yaşayan Mevlevi dervişlerince de ziyaret edilmiş ve bahçesinde küçük bir de mescit yaptırılmıştır. Şimdilerde askeri alan içinde kaldığı için ziyarete kapalıdır.

    Selçuklu döneminde olduğu gibi Osmanlılar devrinde de tarihi İpek ve Baharat yolları üzerinde olması nedeniyle önemini hiç yitirmemiştir. Cumhuriyet öncesinde nüfusu 18.000'e ulaşmıştır. Köy 1924 nüfus mübadelesine kadar Türk kökenli Hıristiyan çoğunluk tarafından iskan edilmiştir. Macar gezgini Bela Horvarth 1913 yılında Anadolu'ya yaptığı gezisinde tuttuğu notlarda o yıllarda Sille'de 60 adet kilisenin ayakta olduğunu yazmıştır. Bugünkü nüfusu ise 3700 kadardır.

    Köyde yumuşak volkanik kayalara oyulmuş pek çok küçük kilise, Osmanlı mezar taşları ve günümüze kadar gelebilmişÂ Aya Elena kilisesi ziyaret edilebilir. Kilise, ilk Hıristiyan Bizans imparatoru Konstantin'in annesi Helena tarafından Michael Archangelos adına MS. 371'de inşa ettirilmiştir.

    Özgün yapısı son yıllarda zarar görse de günümüzde köy ve çevresi SİT alanı olarak kabul edilip koruma altındadır (Kaynak: tr.wikipedia.org) 

    Prof. Dr. Mehmet Ali KAPAR

    Sille, İç Anadolu bölgesinde, Konya’nın 8 km Kuzey batısında deniz seviyesinden 1152 metre yüksekte iki dağ arasında vadi görünümünde olan bir yerleşim merkezidir.
    Sille ismiyle ilgili değişik görüşler ortaya atılmıştır:
    1. Frig dininin Şarap tanrısının nedimlerinden Silen’den,
    2. Silenos’tan, (Silenos = “Kaynayıp coşarak köpürüp akan su” anlamına gelir.)
    3. Sel anlamına gelen “Seyl” kelimesinden,
    4. Si = Su ella = Allah birleşimi olan Siellâ’dan,
    5. Sille “Sıla” dan geldiği bildirilmektedir.
    Sille ayrıca Sylla isimli Roma kumandanına da nisbet edilmiştir.
    Selçuklular zamanında İsiyle ve Silye adıyla kullanılan Sille, Osmanlılar döneminde bu ismin yanısıra Su dirhemi nahiyesi adıyla da anılmıştır.
    Sille, İpek Baharat yolu üzerinde bulunan M.Ö. Frigyalılar, M.S. Romalılar tarafından ve bilhassa Selçuklular ve Osmanlılar zamanında yerleşim merkezi olmuştur.
    Sille’nin Selçuklular zamanında Alaaddin Keykûbat (1220-1237) döneminde buraya yerleştirilen gayr-i müslimlerin Saray hizmetinde görevlendirildiği bilinmektedir. Anadolu Selçuklu Devletinden sonra Konya ve çevresi Karamanoğulları Devletinin hâkimiyetine geçmiştir.
    Konya ve Çevresi, Karamanoğlu II. İbrahim’in 1464 yılında ölümünden sonra 1468 yılında Osmanlıların eline geçmiştir. Osmanlı Devleti zamanında Türkçe konuşup Türkçe isimler alan ve kendilerine Karamanlı denilen ve konuştukları dile de Karamanlıca denilen Gayr-i Müslimler, Sille halkının içinde yer almıştır. Dolayısıyla Sille’ye yerleştirilen halkın Rum asıllı olmayıp Hıristiyanlaşmış Türkler olduğu bilinmektedir. Sille, Fatih Sultan Mehmet, II. Bayezid, Yavuz Sultan Selim, Kanûnî Sultan Süleyman ve III. Murad dönemlerinde Konya’ya bağlı bir yerleşim merkezidir.(1476-1584)
    1800’lü yıllardan itibaren nüfusunda hızlı bir artış olan Sille’nin 1900’lü yıllarda 16 mahallesi olup nüfusu 19.000 kişiye ulaşmıştır. 1900’lü yılların başında tren yolunun yapılması, Müslüman halkla iç içe yaşayan gayr-i müslimlerin mübadelesi, usta ve sanatkârların Sille dışına gitmeleri ve ulaşım yetersizliği gibi sebeplerle Konya’ya ve diğer yerlere yapılan göçler ve boşalan evlerin yıkılışı Sille’yi bugünlere getirmiştir.
    Osmanlı Devletinde Belediyeler XIX. Asırda kurulmuştur. Sille’de Nahiye Müdürlüğü 1878 yılında kurulurken, Belediye 1882 yılında kurulmuştur.
    Sille’deki Kurtuluş Camii, Subaşı Camii, Mezaryakası Camii, Orta Mahalle Camii, Ak Camii, Karataş Camii, Çay Camii Müslüman halka, Akmanastır, Ayaeleni, Çevrikler, Mezarlık arkası, Aşağı Kilise, Kızıl kilise ve kaya kiliseler gayr-i müslim halka ibadethane olarak hizmet vermekte idi.
    Sille taşı ile yapılan Sille evlerinde ahşap malzeme de kullanılmıştır. Sille evleri iki katlı, düz damla örtülü olup bu damlar çorak kaplıdır. Ayrıca duvar kalınlığı 60-70 santim olan Sille evlerinde ön damı niteliğinde cumbalar bulunur.
    Sille’nin sokakları fizik yapısı itibariyle yukarıdan aşağıya inişli-çıkışlı, sekili ve taş döşelidir. Yağışlı havalarda asla çamur olmaz, aksine yağışlı zamanlarda temizlenir. Sokaklar bazen evlerin altından geçen hanaylarla devam eder. Silledeki yabancı misafirler mahallelerde bulunan misafir odalarında ağırlanır.
    Sille’de, çayın iki tarafını birleştiren ve çoğu taştan ve kemerli olarak yapılan köprülerin yanı sıra ahşap köprüler de mevcuttur.
    Sille’nin su ihtiyacı, Takkacı Suyu, Çay Suyu, Aya Yuvanni Suyu ve Yeşil Efendi (Manastır) adı verilen su kaynakları ve Karataş, İstefan, Ankereki, Hereki, Çevrikler, Kavaklı, Nuri Paşa, Veli Paşa, Hacı İsmail Ağa, Çeve-oğlu, Sadettin, Hacı Mustafa, Birlüle ve İkilüle gibi çeşmelerle karşılanmaktadır. Ayrıca Sille’de, halkın çamaşır yıkadığı geysi evleri ile arazisini sulayan 1959 yılında tamamlanan baraj ile büyük ve küçük göller bulunmaktadır.
    Sille’de 4 adet mezarlık mevcuttur. Bunlar; Subaşı Mahallesi Mezarlığı, Mormi Mahallesi Mezarlığı, Karataş Mahalesi Mezarlığı, Akmahalle Mahallesi Mezarlığıdır.
    Sille’de taş işçiliği yüzlerce yıldan beri yapılmakta ve taşlar, taş ocaklarından çıkarılmaktadır. Yumuşak bir tür granit olan Sille taşı, Silleli ustalar tarafından duvar ve kapak taşı olarak kullanılmaktadır.
    Sille’deki toprak işçiliği, çanak, çömlek, küp, testi, çomak, saksı, tuğla, kiremit, tandır yapımı olarak önemli bir meslek dalıdır ve geçim kaynağıdır. Sille’de Kârhane (Subaşı) mahallesi başta olmak üzere Sille’nin değişik yerlerinde testi ocakları mevcut idi. Ancak daha sonra çeşitli sebeplerle çalışmak üzere Silleliler Türkiye’nin birçok yerine (Yaban) gitmişlerdir. Yabana giden Silleliler Hıdrellez’de (Mayıs) Sille’den ayrılırlar, Kasım ayında evlerine dönerlerdi.
    Sille’deki mum imalâtı yüzyıllar öncesine dayanmaktadır. Ancak yapımına bir süre ara verilen mumculuk, şimdilerde girişimciler tarafından yeniden canlandırılmıştır.
    Tarih ve Kültür beldesi olan Sille’nin en önemli özelliklerinden birisi de birçok Hattat’ın yetişmiş olmasıdır. Osman Hâki Dede Efendi, Ahmet Şükrü Efendi, Osman Hamdi Efendi, Hacı Ahmet Efendi, Ali Vehbi Efendi, Mehmet Şükrü Efendi bunlar arasındadır.
    Silleli alimler arasında Hacı Hafız Mehmet Efendi, Musa Efendi, oğulları Mehmet ve Abdullah Efendiler, Hacı Şaban Efendi, Ömer Efendi, Ali Uca Efendi, Kâtip Ali Efendi, Sakallı Mehmet Efendi’nin isimlerini sayabiliriz. Ayrıca Himmet Ölçmen, Tevfik Fikret Sılay gibi siyaset adamları da yetişmiştir.
    Sille, farklı dil, din ve kültürlerin buluştuğu bir kültür vadisidir. Müslüman Türklerin ve Türk asıllı gayr-i müslimlerin birarada yaşadıkları, Müslümanlar kadar gayr-i müslimlerin de dillerinde, dinlerinde, ibadetlerinde, örf ve adetlerinde serbest oldukları bir kültür merkezidir. Cami ve kiliseleriyle Müslüman ve gayr-i müslim mektepleriyle, Müslüman ve gayr-i müslim halkın iç içe olduğu bir yerleşim merkezidir.
    Sille’de pek çok şÃ¢ir ve âşık yetişmiştir. Gurbetteki yalnızlık, yabancılık, hüzün ve elemin kedere dönüşmesi, Sille’de şÃ¢ir ve âşıkların ilhamı olmuştur. Bu konuda meşhur şÃ¢ir ve âşıklarımızı şöyle sıralayabiliriz: Mansur, Figanî, Recâî, Devâmî, Surûrî, Zehrî, Nazîfî, Lokmânî, FeşÃ¢nî, Nigârî, Merdanî, Said Ağa, İbrahim Ağa(Berberoğlu) ve Âmâ Mehmet Ağa (Karol).
    Sille’deki halkın eğitimi Rüştiye, İbtidai gibi özel ve resmi mekteplerde yapılmakta olup Sille’de bulunan ve geniş bir mekânı kaplayan Medrese de önemli bir eğitim hizmeti sunmakta idi.
    Sille bağcılığının vazgeçilmezi olarak kabul edilen dimnit, büzgüllü, kut, gemri, aküzüm, deve gözü, kızıl üzüm, kadın parmağı gibi üzüm türleri de Sille’ye ait üzüm çeşitleridir. Fakat son zamanlarda yabancı üzüm çeşitleri de yetiştirilmeye başlanmıştır.
    Sille kadın kıyafetleri, Yün basma, Lefkayıt, ve Şetari’den oluşan günlük kıyafetlerin yanısıra, Fes, Çevre, Öbrü, Takma Saç, Davk, Zıbba, Altın Kuşak Fistan ve Galloşâ€™un aksesuar olarak oluşturduğu Sarka, Cubba, Silah Kürkü, Etekçe, Ferace, Firengi, Mıklama, Çiçekli, Ceket’ten meydana gelmektedir. Erkek kıyafetleri ise, Poşu, Yelek, Salta, Cepken (Omuzda), Gömlek, İşlik (Sırtta), Kuşak, Silahlık (Belde) Şalvar, Çorap, Çarık, Pabuç’tan oluşmaktadır.
    Sille’de daha çok yoğurt çorbası, su böreği, dolma, baklava, bamya, sütlü, sarma, hoşaf ve pilavdan oluşan yemek kültürünün yanısıra Gavinna, Calla ve Mıkla başta olmak üzere pek çok yemek türü sofraları süslemektedir.
    Sille Halılar, Türk Halıları arasında ayrı bir yer kaplar. Sille halılarının kendine özgü renk, motif ve stili vardır. Hayvan figürleri yerine göbek ve madalyon tercih edilmiştir.
    Sille gelenek ve görenekleri içinde; doğum, ölüm, nişan, geliş gezme, kına gecesi, düğün, sünnet, mevlid, bayram, kandil, barana ve ve gereğiler, hıdrellez, Sille yemekleri ve kıyafetleri önemli bir yer teşkil eder. Yıllar önce kanalizasyonu olan Sille’de Müslim ve Gayr-i Müslim halk uzun yıllar birlikte yaşamasına rağmen hoşgörü ortamı içerisinde hiçbir problem yaşamamış, emniyet ve adaleti meşgul etmemişlerdir. Her Anadolu beldesi gibi Sille de Çanakkale ve İstiklal harplerinde birçok evladını şehid vermiştir.
    ----------
    Kaynaklar
    Aköz, Alaaddin (Yrd. Dr.), Ürekli, Bayram (Yrd. Dr.), Tarih-i Seyri İçinde Sille’de (Konya) Müslim Gayr-i Müslim İlişkileri, S.Ü. Ata Dergisi, Konya, 1997, VII/193-213.
    Azimli, Mehmet (Doç. Dr.), Son Müderris Musa Kâzım Efendi, Konya, 2008.
    Erdönmez, Mehmet, Geçmişten Günümüze Sille’de Toprak İşçiliği, Konya, 2009
    İnci, Ahmet, Silleli Şairlerden Âşık Figânî ve Âşık Mansur, Konya, 2008.
    Konyalı, İ. Hakkı, Konya Tarihi, Konya,1964.
    Hasan Özönder (Dr.),Sille (Tarih Kültür, San’at), Konya, 1998.
    Sarıköse Barış, Sille, Bin Yıllık Birliktelik, Konya, 2009.

    5000 Yıllık Kültür Vadisi Sille (Dergi), Sayı, I-IV, Konya, 2008-2009. 


    Uygun Mevsim
    Her Mevsim
    Konaklama Etkinlikleri

    Konaklama
    İmkanları
    Cafe
    Restaurant
    Tur
    Firmaları
    Diğer
    Etkinlikler
    Harita
    Kullanıcı Görüşleri
    Yorum yok