• Ana Sayfa
  • Bölgeler
  • Oluşumlar
  • Etkinlikler
  • Tarihi Kültürel
  • Makaleler
  • Fotoğraf Galerisi
  • Biz Kimiz

    Kutsal Haç Kilisesi (Cemil Köyü/Nevşehir)

    Hava Durumu
    Utku Erdener Tarafindan Eklendi 2721 Ziyaret
    Konum
    Kutsal Haç Kilisesi, İç Anadolu Bölgesi, Nevşehir İli, Ürgüp İlçesi, Mustafapaşa Beldesi, Cemil Köyü'ndedir.
    Genel Bilgi
    Cemil Köyü Kutsal Haç Kilisesi, Mustafapaşa Beldesi'ne 9,6 kilometre, Ürgüp'e 15,5 kilometre ve Nevşehir'e 37 kilometre uzaklıktadır.

    Kitabesinden de anlaşıldığı gibi kilise Kutsal Haç'a adanmış,1838 yılının Mayıs ayında,Konstantin ve Helenan'nın kutsal günü olan 21 Mayıs'ta inşaasına başlanmış altı ay sonra bitirilerek Baş Rahip Paisios tarafından kutsanarak açılmıştır. Doğu-batı doğrultusunda uzanan kilise bazilikal planlıdır. Naos doğuda,eksende dışa taşkın yarım yuvarlak bir  apsis, batıda narteksle sınırlanmaktadır. Kuzey-güney doğrultusunda dikdörtgen planlı narteks üst, altı kemerle beş bölüme ayrılmıştır. Kemerler batıda sütun, doğuda konsollara oturmaktadır. Orta bölüm çapraz, diğerleri beşik tonozla örtülüdür. Narteksin doğu duvarı ekseninde naosa girişi sağlayan bir kapı, iki yanında iki pencere bulunmaktadır. Naos üçer sütundan iki sıra destekle üç nefe ayrılmıştır. Dikdörtgen kesitli yüksek kaideler üzerine oturan sütunlar birbirlerine ve duvarlara yuvarlak kemerlerle bağ­lanmaktadır. Nefler beşik tonoz örtülüdür; orta nefin ortasında, boya ile yapılmış eliptik bir kubbe imitasyonu dikkat çekmektedir. Kuzey nef ve narteksin üzerini dolanan gynekaiona çıkış kuzey duvarındadır, ancak bugün merdivenleri yıkılmıştır. Nefler doğuda birer apsisle sonlanmaktadır; orta nef diğerlerinden daha geniş ve yüksektir, eksenin iki yanında dışa daralan iki pencere görülmektedir. Birbirine simetrik yan apsislerde eksenlerde dışa daralan küçük birer pencere, yanlarda nişler ve zeminlerinde kare kesitli altar kaideleri görülmektedir. Naosun kuzey duvarında, batıda dehlize açılan bir kapı, güney duvarında dışa daralan dört eş boyutlu pencere bulunmaktadır. Kilisenin kuzey cephesinde, içteki sütun ve kemerler hizasında duvar payeleri vardır. Kilisenin güneydoğu köşesinde, beden duvarı üzerine inşa edilmiş olan çan kulesi iki katlıdır, her iki kat dört yöne yuvarlak kemerlerle açılmaktadır. Kilisenin duvarlarında bazıları iki farklı tabaka yansıtan freskolar bulunmaktadır. Naosun doğusunda, apsis yarım kubbesinin üstündeki duvar yüzeyinde iki panoda iki sahne resmedilmiştir: Kilise narteks dahil 24.5 metre uzunluk ve 14.3 metre genişliktedir.

    Pencerenin kuzeyindeki melek ve güneyindeki Meryem "Meryem' e Müjde" sahnelerinin bilinen iki figürüdür. Mavi bir giysi içinde gösterilen Meryem'in önünde, üzerinde Kutsal Kitap bulunmaktadır. Melek mavi giysilidir ve sol elini yukarıya kaldırmıştır. Diokonikonun üzerindeki pencerenin iki yanında ayakta iki figür yer almaktadır. Güneydeki figür büyük oranda tahrip olmuşsa da kuzeydeki iyi durumdadır. Başı haleli  ve pelerinli genç bir erkek sol elinde ağzı yarı açık küçük bir kutu tutmakta, sağ eliyle tuttuğu haçın batı ucu ile de kutuyu göstermektedir.

    Figür büyük bir olasılıkla kiliseye bağışta bulunan birini yansıtıyor olmalıdır. Güney nef güney duvarının batısında, iki pencere arasında yaklaşık pencereler yüksekliğinde, büyük oranda tahrip olmuş sahnede zengin koşumlu bir at, bir çadır önünde üç figür bulunmaktadır. Kaynağını tespit edemediğimiz bu sahnenin altında, daha küçük boyutlu bir pano içinde, üçgen haleli, Tanrı'yı gösterdiğini sandığımız bir figür, yanında elinde kılıçla çift kanatlı bir melek vardır. Sahnede yer alan tek tük ağaçlarla birlikte yorumlandığında, sahnenin "Adem'le Havva'nın Cennetten Kovuluşu" olduğu düşünülebilir. Güney duvarın ortalarında, pencere arasındaki duvar yüzeyindeki üçüncü bir sahne ise tanımlanamayacak kadar bozulmuştur. Pencerenin üzerinde, kırmızı bir çerçeve içine alınmış, sıva üzerine siyah boya ile yazılmış, kiliseye bağışta bulunanların ismini veren 1892 tarihli bir yazıt vardır. Ayrıca sütun ve başlıklarının üzerinde isimlerden oluşan, bazıları tarih veren yazıtlar dikkat çekmektedir. Sütun gövdeleri üzerinde mavi ve siyah renkler kullanılarak, serbest fırça darbeleri ile yapılmış bezerneler arasında görülen şematik insan (hatta karikatürüze) yüzleri sanatçıların espri anlayışı olarak yorumlanabilir. Narteks tonozları lacivert, sarı ve kahverengi boyalarla geometrik bezelidir. Giriş kapısının üzerindeki kitabenin üstünde bir haç, haçın solunda ve sağında, İsa çarmıhtayken ona çektirilen işkenceyi simgeleyen bir  mızrak ve

    Ucunda sünger olan bir sopa bulunmaktadır. Kitabenin çerçevesinin iki yanında iki serafim görülür. Girişin güneyinde kayalar üzerinde bir haç, önünde Eros benzeri bir melek figürü, eliptik bir madalyon içine alınmıştır; altta 1914 tarihi okunmaktadır. Benzer bir çerçeve kuzeyde yer almaktadır, iki dua eden çocuk ayaktaki bir figüre (İsa) dua eder durumda gösterilmiştir, sahnenin altında ise 1913 tarihi yazılıdır. Son iki pano aynı ustanın elinden çıkmış olmalıdır ve naos duvarlarındaki sahnelerden ayrı bir üslubu gösterirler. Cemil’deki manastırın en ilginç yanlarından biri, kilisenin kuzeydoğusunda, dehlizin batı ucunda yer alan kayaya oyma mekandır. Düz tavanlı mekanın doğuda bir girişi, batıda dikdörtgen bir penceresi bulunmaktadır. Mekanın zemininde, kuzey-güney doğrultusunda "çift haç" biçiminde bir oyuk bulunmaktadır. İçinde Kutsal Haçın bir parçasının korunduğunu düşündüğümüz ve bu açıdan kilisenin ismi ile  de uyumlu görünen bu oyuğun duvarlarda veya bir niş içinde değil de zeminde olması ilginçtir. Bu mekanın hangi işlevle kullanıldığını ise kapı ve pencerelerinin kiliseye bakan taraflarındaki kitabeler açıklamaktadır. Pencerenin üzerinde dikdörtgen çerçeve içinde, kaya yüzeyine siyah boya ile yazılmış yedi satırlık bir kitabe bulunur ,

    Bu Kitabede, büyük bağış bayan Stavrini G. Agopoğlu ve Kocası Konstantin’in adı geçmektedir (1906). Ayrıca, Kitabeden anlaşıldığı gibi mekanın oyulmasında, belki de Kutsal Haç'ın buraya getirilmesi için Stavrini G. Agapoğlu adlı bayanın çok uğraştığı sanılmaktadır.

     

    Yararlanılan Kaynak : T.C. Kültür Bakanlığı Anıtlar ve Müzeler Genel Müdürlüğü, 15. Araştırma sonuçları toplantısı (Ankara-1998) tutanakları, sayfa 28.


    Uygun Mevsim
    Hemen her mevsim uygundur.
    Konaklama Etkinlikleri
    Alışveriş
     
    Bisiklet Dağ Bisikleti
     
    Doğa ve Dağ Yürüyüşü
     

    Konaklama
    İmkanları
    Cafe
    Restaurant
    Tur
    Firmaları
    Diğer
    Etkinlikler
    Harita
    Kullanıcı Görüşleri
    Yorum yok